Maandelijks archief: mei 2013

Beste Sofie Verschueren

Standaard

Dank, dank voor je mooie pleidooi aan het adres van Minister van Werk Monica de Coninck, die het nodig vindt van leer te trekken tegen parttime- en niet werkende vrouwen, en degenen die overwegen hun voltijdse werkweek te verkorten zodat ze wat meer tijd hebben voor hun gezin (sofinesse.be onder het kopje ‘hoogachtend’). In Nederland, waar ik niet meer woon maar wel vandaan kom -de reden dat ik het nieuws daar nog zijdelings volg- woedt dezelfde (eeuwigdurende) discussie: eens in de zoveel tijd wordt er weer een blik clichés opengetrokken om aan te geven waarom je als vrouw toch vooral voltijds aan het werk moet.

Jij, voltijds werkende moeder, geeft aan je droomjob bij de radio te hebben gevonden (een soort job die hard bevochten en zeer schaars is) en dus in de ogen van de minister voldoe je aan alle voorwaarden voor de moderne vrouw van nu. Alleen, je vindt het zeer jammer geen tijd over te houden voor je zoontje van 11 maanden die vijf dagen naar de opvang gaat en die je liever eens wat vaker zou zien. Ook financieel redden jullie het, ondanks die twee fulltime banen, maar net. Jij maakt je zorgen en vraagt je hardop af hoe het moet in de toekomst, omdat je constant het gevoel hebt te moeten jongleren om de combinatie werk&gezin een beetje te laten functioneren, en ondertussen willen jullie je bescheiden huis afbetalen. Eigenlijk werkt het in jouw ogen dus niet echt. In je brief vraag je om hulp en heb je vele vragen, waarop je geen antwoord krijgt van de minister.

Jouw pleidooi kent veel aanhangers, die zich herkennen in je verhaal en ook tegenstanders, die vinden dat je niet moet zeuren. Een aantal noemt je en verwend nest. Omdat het normaal is dat jonge gezinnen weinig tijd en middelen hebben, omdat moeders -werkend of niet- er vroeger helemaal alleen voor stonden en de mensen in de Derde Wereld er nog veel erger aan toe zijn (wat op zich waar is, maar bezijdens de kwestie in dit geval. Jij zegt zelf dat je best beseft hoe goed je het hebt).

De grootste dooddoener vond ik wel de reactie op jouw schrijven van de Vlaamse minister -de vrouw die zo vurig pleit voor seksegenoten in fulltime banen- namelijk dat je niet alles kunt hebben. Met andere woorden: zolang jouw kind vijf dagen in de opvang zit en jij werkt, is er toch niks aan de hand en maak gebruik van de systemen die er zijn of spreek je vriend aan op zijn verantwoordelijkheden (wat je beide al gedaan hebt, je man is daarbij een toegewijde en ‘moderne’ vader). Of je anders misschien moet overwegen toch minder te gaan werken en een voortrekkersrol op je te nemen in het mannenbolwerk dat de mediawereld is?

Mijn verhaal is tegenovergesteld aan dat van jou: ik ben thuis bij mijn kinderen. Echter mij wordt de keus om mijn (betaald) werkende bestaan voorlopig vaarwel te zeggen niet in dank afgenomen. Ik ben in de ogen van de minister van onderwijs van Nederland verwend omdat ik ‘teer op de zak van mijn man’ (haar woorden) en naïef, dat ik het in mijn hoofd haal voor mijn kinderen te willen zorgen. Omdat de kans er dik in zit dat het van een scheiding komt, en eenmaal weg van de arbeidsmarkt raak ik nooit meer aan betaald werk. Ondanks een dreigende krapte op diezelfde arbeidsmarkt in de toekomst waar zij over spreekt, zal ik dan opeens te oud worden bevonden. Dat kinderopvang ook geld kost, dat er een tekort aan is en het niet altijd even goed functioneert, dat er tegenwoordig hopeloos veel mensen zijn die hoogopgeleid zijn en werkeloos, en dat mensen zoals ik (opgeleid voor sector die nu hopeloos onderbetaald is en waar je amper een baan in vindt) zich sowieso beter laten omscholen, daar gaat ze even aan voorbij.

Ik ga hier even in het midden laten hoe en waarom mijn situatie is ontstaan, het is een combinatie van een samenloop van omstandigheden en idealen, maar toch herken ik mij in jouw pleidooi. Want in de opmerking van de minister dat je niet ‘alles’ kunt hebben, heeft ze gelijk wanneer je als jong gezin dure vakanties en luxeartikelen misschien moet vergeten. Of tijd om uit te gaan of voor de macramee- of fitnessclub. Maar jij bedoelde er juist mee het vinden van een goede balans in werk- en gezinsleven. En ja, inderdaad zou je kunnen spreken van een typisch westers luxeprobleem.

We hebben het inderdaad goed, veel beter dan vroeger of dan veel mensen in de wereld zo je wilt. Maar ik vind net als jij de vraag op het recht om voldoende tijd met je kinderen te mogen doorbrengen een heel wezenlijke (dat is het stukje idealisme). En ik vind het vrij eng hoe onze maatschappij evolueert tot een samenleving waarin alles en iedereen wordt afgemeten aan economische rendabiliteit. Dat is namelijk wat in mijn ogen (en daarin sta ik niet alleen) doorschemert in dit hele verhaal.

Onlangs las ik bijvoorbeeld in De Volkskrant dit (http://www.volkskrant.nl/vk/nl/3184/opinie/article/detail/3442979/2013/05/17/Word-je-als-mens-M-V-wel-gelukkig-van-al-dat-harde-werken.dhtml) artikel, waarin Gerhard Hormann zich heel terecht afvraagt wat voor overspannen verwachtingen een minister (in dit geval de Nederlandse Jet Bussemaker) heeft van de wereld waarin alle vrouwen fulltime moet werken: ‘Wie een karikatuur wil neerzetten van onze samenleving – en dat doet Bussemaker in haar eigen emancipatienota feitelijk ook – kan vaststellen dat we eerst onze kinderen onderbrengen in crèches en onze ouders in bejaardenhuizen (noot: in Vlaanderen mag het eten van een bejaarde 4 euro per dag kosten), waarna we onszelf de hele week vrijwillig opsluiten in kantoortuinen. Dat eerste doen we zogenaamd omdat dat ‘goed voor hun ontwikkeling is’, het tweede omdat dat ‘voor hun eigen bestwil is’ en het laatste voor onze eigen ‘persoonlijke ontplooiing’.’ Tijd voor iets anders blijft er niet over, dus wordt het er uiteindelijk beter op?

En dan het feminisme, ja het feminisme. Het is een groot goed wat er met de emancipatie bereikt is, maar soms lijkt het alsof die nu als excuus gebruikt wordt, zo valt ook in het artikel te lezen. De schrijver vindt het jammer dat men vooral blijft hangen in eindeloze man/vrouw discussies, ‘Terwijl wie verder kijkt, ontdekt dat in de emancipatienota eigenlijk de manco’s van een dolgedraaide maatschappij worden blootgelegd waarin alles alleen nog maar om economie draait.’ Het gaat, met andere woorden, helemaal niet om vrouwenemancipatie. Het hele verhaal geldt natuurlijk net zo goed voor mannen.

Net als jij in jouw positie (zoals je zelf zegt), voel ik mij in de mijne bijzonder bevoorrecht. Daarom, als verwende huismoeder, die het geluk heeft haar kinderen van dichtbij te zien opgroeien, steun ik jouw brief. Ik ben niet iemand met een gedachtegoed uit de jaren vijftig, dat vrouwen het best af zijn thuis, ofzo. Echt niet. Net zoals jij jouw verhaal hebt, is mijn verhaal het mijne. En de ministers hebben ergens ook een punt, als ze zeggen dat je moet nadenken eer je je carrière opgeeft, of besluit je beroepsleven anders in te delen. Maar ik hoop dat er een zinvolle discussie ontstaat, waardoor meer mensen de kans krijgen flexibel te zijn en de mogelijkheid krijgen hun leven in te delen met iets meer keuzevrijheid. Want tot hiertoe is vooral tijd de nieuwe luxe.

De Opschepmoeder

Afbeelding

Eenmaal moeder duurt het niet lang of je komt in contact met andere moeders. Meestal is dat leuk. Een praatje maken, gegeneerd lachend toezien hoe de kindertjes elkaar van het trapje van de glijbaan of de schommel proberen weg te duwen of elkaar speelgoed/snacks afhandig maken, waardoor het gesprek minstens een keer of twintig onderbroken dient te worden om de boel te sussen. Het schept een band en niemand stoort zich aan elkaar want we weten hoe ze nou eenmaal zijn, die kleine rakkers.

Gezeten op de houten rand van de zandbak maak je er heel wat mee: kordate moeders, bloemetjesjurkmoeders, oma’s, strenge moeders en altijd-blije- moeders (die heel hard mee doen op het klimrek). Maar onlangs had ik er een van het soort dat je liever mijdt: de opschepmoeder. Het gebeurde toen Louie een klasgenootje op de schommel ontdekte en blij haar naam uitriep. De betreffende mama stond er naast en we moesten lachen. Ik had haar nog nooit gezien. Hoe mijn zoon het deed op school? Ja, goed wel antwoordde ik, geen zin om er echt op in te gaan. Ik denk dat ik de bui ergens al voelde hangen.

‘Nou, ons Klaar* doet het geweldig, zo behulpzaam en lief altijd. Maar owee, als ze de deugniet uit wil hangen, berg je dan maar, een echte persoonlijkheid hoor!’ Begon ze. Ik knikte. ‘Ja, dat had die van mij natuurlijk ook. ‘Geen avontuurlijke hè, die?’, gebaarde ze naar Louie, die op en neer door het zand rende en de klimtoestellen volledig negeerde. ‘Tsja ons Klaartje zit al daarboven!’ wees ze achter ons naar een hoge toren met een steile trap naar boven.’Een durfal is ze.’ Inwendig kreunde ik. Ik was met mijn kindertjes naar de speeltuin gegaan omdat de zon scheen. Dat we er doorgaans zo’n vier keer per week komen en dat mijn zoon het daarom soms wel gezien heeft, zie ik soms over het hoofd. Omdat ik het idee heb dat het goed is voor kinderen, naar de speeltuin. Maar nu wilde mijn zoon op zijn eigen manier wat spelen, en deze moeder probeerde mijn middag te vergallen door overduidelijk de competitie aan te gaan over haar o zo fantastische dochter.

Dus, om de strijd af te kappen antwoordde ik gedecideerd dat mijn zoon al die klimrekken al heel vaak op en af geweest was en dat hij er daarom gewoon geen zin in had. Ondertussen schepte mijn dochter, die als een gemoedelijk boeddha’tje in het zand zat, handen vol van het spul naar binnen. Terwijl ik dit probeerde te verhinderen, bleef ze het met een starre blik in haar ogen opnieuw doen, als om te bewijzen dat de volgende hap mogelijk wél hartstikke lekker zou smaken. In tegenstelling tot iedere voorgaande, die langs haar mondhoeken weer naar buiten droop. Terwijl ik mijn aandacht moest verdelen tussen een zand etend kind en mijn zoon die er inmiddels mee naar zijn zus gooide, begon de opschepmoe nu, met een fronsende blik richting mijn baldadig jongetje (dat zou haar Klaartje vast nooooit doen) over de fantastische fietscapaciteiten van haar kind,  die haar loopfietsje verveeld even oppakte en na twee tellen alweer aan de kant gooide.

Tsja en wat moest ik? ik kon alleen maar zeggen dat Louie nog niet fietste. Het gespreksonderwerp kwam nu naar me toe omdat hij in een paal wilde klimmen en ik moest helpen. We gingen er zo hard in op dat ik de moeder van superkid eindelijk kon afschudden. Ik weet niet of ze de onuitgesproken boodschap ‘ik heb geen zin in dit gesprek’ had begrepen of dat ze wellicht opgaf omdat ze medelijden met me had, die vrouw met dat kind dat in haar ogen vast niks kon of durfde. Hoe hij zijn fantasie gebruikt en treinen ziet in blokken op een rij, dat hij tot tien kan tellen en de letters van zijn naam kent (ik zal dan ook eens een beetje opscheppen) en heus wel kan fietsen, maar het gewoon niet wil zolang wij er om zeuren, zijn dingen die zij nou eenmaal niet weet. Dat ik daardoor zo langzamerhand een meester ben in het omgekeerd psychologisch denken ook niet. Stiekem vroeg ik mij af of ik hem niet beter toch verdedigd had, door al die dingen alsnog te zeggen. Maar Klaartje en haar moeder waren verdwenen. Wij gingen ijsjes halen.

*niet haar echte naam

5c54de4f-3a4d-4742-9d18-2d26b153633c

Bea Bedankt!

Standaard

Bea, bedankt!

Soms voel ik mij -inmiddels al zeven jaar in Antwerpen wonend- weer even ‘n’en Hollander’. Terwijl man met zijn ogen rolde en de tuin in vluchtte, zat ik 30 april voor de tv. Royalty geeft mij Sissi-gevoelens. Tijdens het huwelijk van William & Kate zat ik met een stel andere hysterische vrouwen ook al op het puntje van mijn stoel (destijds te wachten op ‘de kus’), net als een aantal jaren geleden toen Alex en zijn Maxima trouwden. Oh, wat hield ik op slag van haar toen ze zo smartelijk tranen plengde tijdens ‘Adios Nino’ van Carel Kraayenhof. En hey, zo’n inhuldiging is tenslotte geschiedenis die je bij kunt wonen. Wist u trouwens dat in de slotscène van ‘Sissi die Junge Kaiserin’ ook een boottocht zit om het -in dit geval keizerlijk- paar voor te stellen? Nou dan.

En ja, monarchie is achterhaald en belasting en blablabla. Maar toch: Bea deed het niet alleen leuk op mokken en koektrommels, het is ook toch echt wel iemand waar ik bewondering voor heb. Natuurlijk ken ik haar niet. Maar ergens heb ik het gevoel van wel. De dame met de kakstem, rare hoeden en rotsvast kapsel hoort bij mijn opvoeding zoals kaas en naar school fietsen door de wind en regen. Onlangs was ook de tv-serie ‘Beatrix’ met Willeke van Ammelrooy in de hoofdrol weer op tv. Ze zet een heel overtuigende Beatrix neer: een ietwat stijve dame, die weinig emoties toont, maar wel met die blik van ‘ik weet het toch beter’. Ze wordt opgevoerd als iemand met een sterke persoonlijkheid, zich al heel haar leven bewust van haar taak en die toch af en toe twijfelt aan zichzelf en haar werk niet kan loslaten.

In de serie is te zien hoe ze te laat komt op de ouderavond-worstelt met carrière en moederschap, hoe ze ganzebord met een van haar kleindochters, hoe ze in slaap sukkelt op een tuinstoel en overheidskwesties te lijf gaat. We maken haar verdriet om  het overlijden van Claus mee en van die typische ouder-kind bekvechtscènes met Willem -Alexander. Tussen de bedrijven door worden er grote hoeveelheden rode wijn in riante glazen weggeklokt. Met andere woorden: ze is -en dat maken we minder vaak mee- te zien als gewoon mens. De mooiste scène: hoe Beatrix, na het voorlezen van de troonrede, op het toilet een sigaret opsteekt -pal naast het bordje ‘niet roken’, en een de bewaker die binnenstormt na het afgaan van het rookalarm (en zich rotschrikt als hij ziet wie de schuldige is) een brutale grijns toewerpt.

Ja, ik vind haar cool. Ondanks het rare kapsel en de kouwe kak ook een taaie tante. Iemand met idealen en principes. Zo eentje die nog wel met een zwaard of jachtgeweer te paard klimt om een leger aan te voeren of zoiets, als het erop aankomt. One for all, dat idee. Tsja en dan Willem. Een moderne koning moet ‘ie worden. Met een zwaard zie ik hem nog niet. Ik vind hem, heel eerlijk gezegd, nog niet zo koninklijk overkomen. Maxima des te meer. Draagt creaties waar we graag over praten. Over zo’n kostuum en sjerp valt natuurlijk ook al niks te zeggen. Maar we zullen zien. Wie weet wordt ‘ie nog wel de James Bond onder de vorsten.

Ik zag in ieder geval tijdens het hele gedoe op tv dat baarden onder royals nogal in zijn. Wie weet ook een idee voor W-A. Het schijnt trouwens dat onze koningin-nu prinses- de monarchie graag een beetje mysterieus wilde houden. Wie kijkt er nog op naar een vorst als we weten welke diëten en tv-series ze volgt, als ze heel de dag haar meningen zou verkondigen op Twitter? Misschien is Bea zelf ook wel op een bepaalde manier romantisch. Dat stukje menselijkheid dat je hier en daar van ze ziet, is wat mij betreft genoeg. Die zogeheten glamourkoppels die ons indirect vertellen wat we moeten dragen en hoe je er op je vijftigste nog als een flosdraad uit kunt zien, hebben we al genoeg. Ik heb liever helden. Ja, zoals in een film misschien. Is dat echt onrealistisch? Dus go Alex en Maxima! Laat zien hoe je als ‘modern koningspaar’ (tweeverdieners, carrièretijgers, luizenmama en betrokken papa), nog iets aan de verbeelding over kan laten. En als het erop aankomt: heldenmoed, mantels in twee splijten enzo. In ieder geval zeg ik: Bea, bedankt. Je bent dan wel geen Romy Schneider, maar toch een inspiratiebron, soort van.

Afbeelding